RSS

In this assembly, where
even the sun is counted
amongst particles, it is
not polite to attach
importance to oneself.

आरसा


आरशाचं attraction कधीच नव्हतं. लहानपणी आईकडे, घरात असायला हवा म्हणून एक आरसा लाकडी कपाटावर होता. शाळेत जाताना त्याचा उपयोग केल्याचं काही आठवत नाही. मुलांनी कसे वाढावे हे आईचे फंडे पक्के होते आणि त्यांना अनुसरून ती संस्कारांचा छिन्नी-हातोडा घेऊन आम्हां भावंडाचे व्यक्तीमत्व घडवत होती. त्यामुळे शाळेत आरसा भेटला तो फक्त भौतीक शास्त्रात, ’आरसा ही एक परावर्तनशील पृष्ठभाग असलेली चमकदार वस्तू असते’ या स्वरूपात.. आणि हिमगौरी (Snow White) या परीकथेत.

कॉलेजमधे असताना घरातल्या आरशाचा उपयोगही करतात याची माफक जाणीव झाली. म्हणजे घराच्या बाहेर पडताना किमान presentable असालायला हवं एवढंच. ते (so called) स्वप्नांत वगैरे रंगण्याचे दिवस, खांद्यावर खादीची झोळी अडकवून, सायकलवरून फिरत विद्यार्थी परिषदेची कामं करण्यात गेले. महाष्ट्राच्या अंतर्भागात जाऊन काही किलोमिटर्सचा रस्ता तयार करून देण्यासारखी श्रमदान शिबीरं, आसाम आंदोलनाच्या निमित्ताने ठोकलेली जाहीर सभेतली भाषणे, मोर्चे.. या सगळ्यात आरसा फक्त मनाचा आणि विचारांचाच राहिला, आचरणात आला नाही.

पण आरशाची आवड किती तीव्र आणि किती लहानपणापासून असू शकते याची खरी जाणीव, भाचीने, ३ वर्षांची असताना करून दिली. नवीन फ्रॉक कसा दिसतो हे बेसीनवरच्या चिटुकल्या आरशात पाहणे तिला साफ अमान्य होते. ’कशी दिसते... 'तो' आरसा हवा’ या तिच्या रीतसर आणि साग्रसंगीत थैमानाला शरण जात घरात पहिला full length mirror आला.

मी नाही..... पण मराठी साहित्यिकांनी मात्र या आरशाला अर्थालंकारांच्या स्वरुपात भरपूर वापरलं आहे.
उगीच ’हातच्या कांकणाला आरसा कशाला ?’ हेच पहा ना-
खेबूडकर म्हणतात 'स्वार्थ जणु भिंतीवरला आरसा बिलोरी, आपुलीच प्रतिमा होते आपुलीच वैरी',
भटांना दु:ख हा सूर हरवलेले जीवन आणि त्यांच्यातला आरसा वाटला,
’अंदाज आरशाचा वाटे खराच होता’ या ईलाही जमादार यांच्या अप्रतीम गझलेत ते म्हणतात ’रोज अत्याचार होतो आरशावरती आता, आरशाला भावलेली माणसे गेली कुठे ?’.

काल अगदीच अनपेक्षित अशा व्यक्तीकडून आरशाकडे पहाण्याचा एक वेगळाच दृष्टीकोन वाचनात आला.
आन्द्रे आगासी हा टेनीसपटू फार काही philosophical वगैरे बोलू शकतो, असं कधीच वाटलं नव्ह्तं. The Guardian या इंग्रजी वर्तमानपत्रात त्याने म्हंटलं आहे,

I don't spend a lot of time looking in the mirror – it takes too much energy – but when I do, I see a work in progress.
I am constantly changing and, unfortunately, I've seen my best days.....
(Read complete post)
- Andre Agassi

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

6 comments:

Anonymous said...

आईना हमें देख के हैरानसा क्यूँ है?

Ninad Kulkarni said...

अलका
फारच मौलिक विचार मांडले आहेस

Ramchandra Hegde said...

अलका, आन्द्रे आगासी च्या व्यक्तिमत्वापेक्शा, तुमच्या व्यतिमत्वाच्या एका पैलूचा उलगडा झाला. फार बर वाटल. पण आरशाच बघितलं तर श्री राम सुद्धा आरशात बघायचे - "काल दर्पणी चंद्र दावुनी सुमंत गेले गृहा
त्याच दर्पणी आज राघवा सूर्योदय हा पहा"!

Abhishek said...

भारी! आन्द्रे ला कोणीतरी "अंदाज आरशाचा वाटे खराच होता" गझल ऐकवायला हवीये... :)

अपर्णा said...

Nice Post.

On a side note I would recommend you to read Andre's Autobiography "Open". IT opens up a whole new Andre to rest of us. :)

Alka Vibhas said...

yess, Aparna, i will read it.

Post a Comment